Dzień dobry. Niepokoją mnie moje wyniki krwi. Wskaźnik P-LCR wynosi 43,9% przy normie 13,0 — 43,0 żelazo 179µg/dl przy normie 55 — 140 Ferrytyna 47,2 ng/mL przy normie 13,0 — 150,0, hemoglobina 14,1 g/dL przy normie 12,0 — 16,0 Wszelkie pozostałe wyniki morfologii są w normie ale martwi mnie poziom żelaza, ponieważ na wysokim poziomie utrzymuje się od trzech lat. Mam 27 lat W ten sposób, mierząc poziom ferrytyny we krwi możemy również oszacować stężenie żelaza u tej osoby. Żelazo jest niezbędne, aby hemoglobina w czerwonych krwinkach wiązała tlen i transportowała go do wszystkich naszych komórek. W tym artykule wyjaśniamy, co dzieje się, gdy poziom ferrytyny we krwi jest wysoki i jak go obniżyć. Należy jednak pamiętać, że nadmiar żelaza może być również szkodliwy, dlatego ważne jest przestrzeganie zaleceń lekarza i regularne badanie poziomu żelaza we krwi. Niedobór żelaza w ciąży. Niedobór żelaza w ciąży jest bardzo częstym problemem. Szacuje się, że dotyka on nawet 50-60% kobiet w ciąży. Wchłanianiu żelaza z pokarmu, sprzyja obecność witaminy C. Stężenie żelaza w surowicy krwi dorosłej osoby zdrowej powinno wynosić*: u kobiet 60–160 µg/dl (11-29 µmol/l), u mężczyzn 80–180 µg/dl (14-32 µmol/l). *Wg. Diagnostyka laboratoryjna z elementami biochemii klinicznej. . Hemochromatoza jest uwarunkowaną genetycznie chorobą, w której dochodzi do zwiększonego wchłaniania żelaza w jelicie cienkim, co prowadzi do przeładowania żelazem, czyli nadmiernego gromadzenia żelaza w tkankach – szczególnie w wątrobie, trzustce, sercu, stawach i przysadce – powodującego uszkodzenie tych narządów. Powikłaniem hemochromatozy jest marskość wątroby, która może prowadzić do raka wątrobowokomórkowego. W leczeniu stosuje się krwioupusty. Co to jest i jakie są przyczyny? Hemochromatoza jest chorobą wywołaną nadmiernym wchłanianiem żelaza z przewodu pokarmowego. Wyróżnia się hemochromatozę pierwotną (dziedziczną), będącą następstwem defektu genetycznego warunkującego nadmierne wchłanianie żelaza z przewodu pokarmowego, oraz postacie wtórne (syderozy wtórne) i mieszane. Syderozy wtórne (wtórne zespoły przeładowania żelazem) i postacie mieszane dotyczą przypadków nadmiernej podaży żelaza z pokarmem, zmniejszenia zużycia żelaza w zaburzeniach układu krwiotwórczego, nadmiernego uwalniania żelaza z krwinek czerwonych i komórek wątrobowych oraz zwiększonej podaży w następstwie licznych przetoczeń krwi. Zwykle w postaciach wtórnych tkankowe złogi żelaza, nawet obfite, nie wywołują uszkodzeń narządów. Hemochromatoza pierwotna może wystąpić, jeżeli osoba dziedziczy 2 kopie zmutowanego genu HFE (najczęściej C282Y) – po jednej od każdego z rodziców. Gen HFE odpowiada za kontrolę wchłaniania żelaza w komórkach nabłonka jelit. Zmiana informacji genetycznej prowadzi do zwiększonego pobierania żelaza z treści pokarmowej i do jego stopniowego gromadzenia w tkankach i narządach, co (nieleczone), może po latach wywołać uszkodzenia narządów organizmu. Genetyczny defekt występuje już w momencie narodzin, ale objawy rzadko pojawiają się przed okresem dorosłości. Odkładanie żelaza następuje w prawie wszystkich tkankach organizmu. Wątroba ma większą zdolność do gromadzenia żelaza, co powoduje częsty rozwój marskości i wieloogniskowego raka pierwotnego wątroby. Uszkodzenie trzustki wiąże się z rozwojem cukrzycy, natomiast uszkodzenie mięśnia sercowego prowadzi do wystąpienia niewydolności serca i częstych zaburzeń rytmu. Uszkodzenie przedniego płata przysadki powoduje niewydolność gruczołów wydzielania wewnętrznego. W układzie ruchu rozwijają się zmiany zapalne i zwyrodnieniowe. W środowisku bogatym w żelazo zwiększa się zjadliwość (wirulencja) bakterii, z możliwością występowania groźnych powikłań, w tym posocznicy (obecności bakterii we krwi). Jak często występuje hemochromatoza? Hemochromatoza pierwotna jest jedną z najczęstszych chorób uwarunkowanych genetycznie u osób rasy białej. Przyjmuje się, że częstość nosicielstwa nieprawidłowego genu HFE dotyczy 1 osoby na 10 mieszkańców Europy, około 4,4% populacji polskiej jest nosicielami najczęstszej mutacji. Obecność tylko jednej kopii zmutowanego genu nie objawia się klinicznie z powodu dominacji genu prawidłowego. Choroba występuje w przypadku obecności 2 nieprawidłowych kopii genu, równocześnie odziedziczonych przez chorego od matki i ojca – taki stan występuje z częstością 1 osoby na 200. Wydaje się jednak, że wystąpienie choroby może nastąpić dopiero pod wpływem takich czynników, jak zwiększenie ilości żelaza zawartego w pożywieniu, nasilenie jego wchłaniania lub zmniejszenie strat żelaza, np. wraz z zakończeniem krwawień miesiączkowych u kobiet w okresie okołomenopauzalnym. Niektóre badania wskazują, że jedynie u 50–70 osób na 100 z 2 nieprawidłowymi kopiami HFE rozwija się hemochromatoza pierwotna. Lokalizacja genu na chromosomie niezwiązanym z płcią powoduje, że nie ma różnic częstości dziedziczenia między płciami. Nie decyduje to jednak o względnej częstości występowania choroby wśród kobiet i mężczyzn, ponieważ u mężczyzn obserwuje się większą częstość występowania hemochromatozy pierwotnej. Wynika to z różnic fizjologicznych oraz, prawdopodobnie, działania dodatkowych czynników środowiskowych (alkohol). Jeżeli jedno z rodziców cierpi na hemochromatozę pierwotną, prawdopodobieństwo wystąpienia choroby u dziecka wynosi około 5%. Jeżeli u jednej osoby spośród rodzeństwa rozpoznano hemochromatozę pierwotną, prawdopodobieństwo wystąpienia choroby u pozostałych wynosi 25%. Hemochromatoza - objawy Objawy chorobowe bardzo rzadko pojawiają się przed okresem dorosłości. „Typowy” pacjent to mężczyzna w średnim wieku, skarżący się na znużenie, osłabienie, zmniejszenie masy ciała czy bóle stawów i zmniejszenie libido. Ponieważ takie objawy nie są charakterystyczne, zwykle choroba w początkowym okresie nie jest rozpoznawana. Pogłębienie osłabienia przejawia się skrajnym zmęczeniem i brakiem energii. U kobiet następują zaburzenia miesiączkowania z przedwczesną menopauzą, u mężczyzn – zaburzenia wzwodu (impotencja), a u obu płci – utrata popędu seksualnego. W badaniach biochemicznych krwi stwierdzane są nieprawidłowe wartości enzymów wątrobowych. Pojawia się szarobrązowe zabarwienie skóry z metalicznym połyskiem, zanikami, bliznami w miejscu przebarwień. Zanika owłosienie okolicy łonowej, dołów pachowych, twarzy. W obrazie klinicznym zaczynają dominować objawy marskości wątroby, cukrzycy oraz niewydolności serca i gruczołów wydzielania wewnętrznego. Choroba ma charakter postępujący. Do 20. roku życia u pacjenta zwykle nie występują żadne objawy. W tym okresie nie stwierdza się istotnego zwiększenia ilości żelaza w organizmie. W wieku 20–40 lat pojawiają się pierwsze niecharakterystyczne objawy oraz zwiększenie stężenia gromadzonego żelaza tkankowego. Jeśli nie rozpocznie się leczenia, u większości chorych po 40. roku życia występuje pełnoobjawowa choroba. U 13–23% chorych rozwija się cukrzyca, u około 33% chorych z marskością wątroby rak wątrobowokomórkowy. Jeżeli hemochromatoza pierwotna z pełnymi objawami nie będzie leczona, to w okresie 5 lat ryzyko zgonu wyniesie ponad 60%. Zgon jest następstwem uszkodzenia serca u 30% pacjentów, a uszkodzenia wątroby u ponad 50%. Hemochromatoza – objawy skórne U części osób chorych na hemochromatozę może wystąpić wzmożona pigmentacja skóry (ciemne plamy) spowodowana gromadzeniem się żelaza i melaniny w skórze, głównie w miejscach odsłoniętych (dawne określenie diabete bronzé). Co robić w razie wystąpienia objawów? W razie wystąpienia objawów sugerujących hemochromatozę należy zgłosić się do lekarza pierwszego kontaktu, który skieruje pacjenta do odpowiedniego specjalisty albo do szpitala. Wskazaniem do diagnostyki, poza podejrzeniem choroby, jest także występowanie jej u osób blisko spokrewnionych (dziadkowie, rodzice, rodzeństwo, dzieci). Wczesne rozpoznanie – najlepiej przed wystąpieniem objawów lub na podstawie pierwszych objawów– jest niezwykle ważne, gdyż umożliwia zastosowanie skutecznego leczenia krwioupustami i zapobiega późnym powikłaniom. Hemorchormatoza - rozpoznanie Wczesne rozpoznanie – najlepiej na podstawie pierwszych objawów klinicznych – jest niezwykle ważne, gdyż umożliwia zastosowanie skutecznego leczenia i zapobiega późnym powikłaniom. Informacja dotycząca zdrowia i chorób występujących wśród członków najbliższej rodziny może odzwierciedlać rozmieszczenie wśród nich mutacji genowych HFE. Wskazaniem do diagnostyki, poza podejrzeniem choroby, jest także występowanie jej u osób blisko spokrewnionych (dziadkowie, rodzice, rodzeństwo, dzieci). Badania umożliwiające określenie stopnia wysycenia żelazem tkanek są proste i można je wykonać u lekarza pierwszego kontaktu. Polegają na oznaczeniu stężenia żelaza w surowicy oraz określeniu zdolności wiązania żelaza przez surowicę (TIBC). Stosunek stężenia żelaza w surowicy do TIBC × 100% określa wysycenie transferyny (białka nośnikowego) żelazem. Wysycenie powyżej 60% dla mężczyzn i powyżej 50% u kobiet przemawia za hemochromatozą pierwotną. W tych przypadkach występuje też znaczne zwiększenie stężenia transferyny w surowicy. Potwierdzenie rozpoznania stanowi wykrycie swoistych mutacji genu HFE metodami molekularnymi. Pacjenci wymagają także poszerzenia diagnostyki w celu potwierdzenia lub wykluczenia rozwijających się uszkodzeń wielu narządów (USG, tomografia komputerowa i rezonans magnetyczny jamy brzusznej), charakterystycznych dla hemochromatozy pierwotnej. Czasem wykonuje się także biopsję wątroby. Przed wykonaniem testów wysycenia transferyny chory powinien być na czczo od godzin wieczornych, nie powinien także stosować preparatów witaminowych z dodatkiem żelaza i witaminy C. Hemochromatoza - leczenie Celem leczenia jest usunięcie nadmiaru żelaza z organizmu. Z powodu dużej ilości żelaza związanego z hemoglobiną, najprostszą metodą jego usuwania jest wykonywanie upustów krwi 1–2 razy w ciągu tygodnia, w ilości 500 ml pełnej krwi. Faza usuwania nadmiaru żelaza z organizmu zwykle trwa 1–2 lata. Faza podtrzymująca leczenia hemochromatozy pierwotnej jest długotrwała i polega na kontynuacji upustów 3–4 razy w roku u mężczyzn lub 1–2 razy w roku u kobiet. W trakcie leczenia wymagane jest stałe monitorowanie elementów morfotycznych krwi, stężenia transferyny i żelaza. Leczenie upustami krwi jest bezpieczne, skuteczne i stanowi najlepszy sposób leczenia hemochromatozy pierwotnej. Technika wykonywania upustu jest zbliżona do metody stosowanej podczas pobierania krwi do celów krwiolecznictwa. W okresie poprzedzającym upust krwi i po jego wykonaniu wskazane jest przyjmowanie zwiększonej ilości płynów (wody mineralnej, mleka, soków owocowych). Po wykonaniu upustu przez 24 godziny pacjent powinien unikać większej aktywności fizycznej. W przypadku przeciwwskazań do upustów krwi (np. niedokrwistość i małe stężenia białek surowicy), możliwe jest zastosowanie deferoksaminy, leku wiążącego (chelatującego) żelazo i umożliwiającego jego wydalanie z organizmu. Lek ten jest jednak mniej skuteczny w hemochromatozie niż upusty krwi i wykazuje szereg działań niepożądanych. Doustne leki chelatujące zalecane, gdy leczenie deferoksaminą jest niemożliwe lub niewystarczające, to deferazyroks i deferypron. Wszyscy chorzy powinni być zaszczepieni przeciwko WZW typu A i B. Chorzy z marskością wątroby powinni się szczepić co roku przeciwko grypie i co 5 lat przeciwko pneumokokom. Hemochromatoza – dieta Nie zaleca się ograniczenia spożywania mięsa u chorych leczonych krwioupustami, wskazane jest ograniczenie spożycia alkoholu (<20 g/d; w przypadku marskości całkowita abstynencja alkoholowa) oraz unikanie przyjmowania suplementów żelaza i witaminy C (zwiększa wchłanianie żelaza). Czy możliwe jest całkowite wyleczenie? Całkowite wyleczenie choroby nie jest możliwe, ale jeżeli terapia została rozpoczęta przed pojawieniem się uszkodzeń narządów i jest kontynuowana, to rokowanie jest korzystne, a pacjent może prowadzić normalną aktywność życiową. Jeżeli uszkodzenia narządów już wystąpiły, leczenie wstrzymuje postęp choroby, ale nie może jej cofnąć. Nawet w przypadku zaawansowanych objawów hemochromatozy pierwotnej leczenie może zmniejszać ich nasilenie i poprawiać jakość życia. Na rokowanie największy wpływ ma marskość wątroby, która jest niekorzystnym czynnikiem. U nieleczonych mężczyzn ryzyko rozwoju marskości wątroby wynosi około10%. U chorych z marskością zwiększone jest ryzyko rozwoju raka wątrobowokomórkowego, który jest przyczyną zgonu u około 45% chorych na hemochromatozę. Drugą pod względem częstości przyczyną zgonu tych chorych jest kardiomiopatia (uszkodzenie mięśnia sercowego). Wcześnie rozpoczęta terapia znamiennie poprawia przeżywalność (u chorych bez marskości i cukrzycy jest podobna jak u osób zdrowych), powoduje ustępowanie powiększenia wątroby i śledziony, poprawę czynności wątroby, zmniejsza zapotrzebowanie na podawanie insuliny (u 40% chorych) i może cofnąć objawy niewydolności serca. Co robić, aby uniknąć postępu choroby? W hemochromatozie pierwotnej wskazane jest stałe monitorowanie stężenia żelaza i ferrytyny w surowicy. Ich wzrost wymaga dodatkowych upustów krwi w okresie podtrzymującym terapii. Konieczne jest bezwzględne unikanie przyjmowania żelaza oraz witaminy C. Nie ma jednak przeciwwskazań dotyczących spożywania owoców cytrusowych. Alkohol ma niekorzystne działanie z powodu zwiększania wchłaniania żelaza z przewodu pokarmowego oraz częstych uszkodzeń wątroby w przebiegu hemochromatozy pierwotnej. Wymagane jest unikanie żywności zwiększającej ryzyko zatrucia pokarmowego oraz staranne gotowanie posiłków z powodu dużego ryzyka posocznicy (zakażenia krwi) u osób z hemochromatozą pierwotną i zatruciem pokarmowym. Osoby bez powikłań narządowych powinny być aktywne fizycznie tak samo, jak osoby zdrowe. AUTORWIADOMOŚĆ Przyjaciółka Postów: 99 110 Wysłany: 3 grudnia 2013, 11:58 Mam nadzieję,że mi ktoś odpowie bo z tego co widzę na tym forum raczej nie ma specjalnego ruchu.. Wszystkie książki, internet trąbią o niedoborach żelaza w ciąży - a mi właśnie wyszło za wysokie i to sporo..przy max. 170 - mam 231..Mozna to zmodyfikowac dietą itp..ale czy orientujecie się czemu się tak zrobiło i czy to moze szkodzic dziecku? [konto usunięte] Wysłany: 3 grudnia 2013, 12:11 A bierzesz żelazo w tabletkach ? Ja miałam hemiglobine za niska a żelazo za wysokie mimo to dostałam tardyferon czyli żelazo bo po 20 tyg zapasy żelaza szybko sie kończą moim zdaniem nie masz sie co przejmować dziecku to napewno nie zaszkodzi gorzej gdyby było za niskie Limerikowo lubi tę wiadomość [konto usunięte] Wysłany: 3 grudnia 2013, 12:14 Ewentualnie zapytaj na III trymestrze tam jest większy "ruch" i napisz w którym tyg jesteś bo to pewnie tez ma znaczenie Martynika Autorytet Postów: 3162 5670 Wysłany: 6 grudnia 2013, 08:21 Ja też miałam za wysokie żelazo,ale nie dużo,przy maks 170 miałam bodajże mnie to zdziwiło,zwłaszcza,że nie przyjmuję go dodatkowo (poza pregna plus-witaminami dla ciężarnych,gdzie po prostu między innymi jest żelazo),ani nie przepadam za produktami,które tego żelaza szczególnie dużo nie przejął się tym wynikiem,stwierdził,że potem żelazo spada na łeb na szyję (robiłam to badanie jakoś w 7-8 tygodniu) i nawet dobrze,że mam wyniki wolałabym mieć po prostu w normie,albo zaspokoić ciekawość i dowiedzieć się skąd to żelazo?byłam przekonana,że będzie niedobór,prawie nie jem mięsa,nie lubię zielonych warzyw...dziwne to. Jakoś niedługo może znowu zleci mi badania krwi w drugim trymestrze,to wtedy zobaczę,czy faktycznie spadło. MonikaS Autorytet Postów: 2408 3249 Wysłany: 12 stycznia 2014, 12:25 ja mam odwrotny problem - ogromny niedobór na poziomie anemii Ann_ Koleżanka Postów: 51 48 Wysłany: 13 stycznia 2014, 20:48 Też mam żelaza ponad normę. Lekarz zdziwił się tylko, że mam taki wynik przy diecie bezmięsnej. Ale ja przed i na początku pochłaniałam ogromne ilości warzyw zielonych i strączkowych. Teraz troszkę gorzej z dostępnością tych "świeżych" i apetyt nie ten sam... Za tydz robię kolejne badanie krwi, ciekawa jestem co pokaże. A i też biorę Pregnę Plus. madzik55 byłaś już u lekarza z tymi wynikami? Kasjopea Znajoma Postów: 17 7 Wysłany: 15 stycznia 2014, 18:26 też miałamm ponad normę, nie wiem jak aktualnie, lekarz kazał mi brać witaminy dla kobiet w ciąży, niestety wszystkie mają w swoim składzie żelazo i to 200% dziennej normy madzik55 Przyjaciółka Postów: 99 110 Wysłany: 9 lutego 2014, 21:08 Zrobilam badania genetyczne na hemochromatoze..czekam na wyniki. madzik55 Przyjaciółka Postów: 99 110 Wysłany: 9 lutego 2014, 21:11 Hemochromatoza to wada genetyczna w enzymach ktore transportuja żelazo,organizm przyswaja wiecej niz mu potrzeba..dziecku to nie zagraża ale moze dawac problemy u mnie w późniejszym wieku..w okresie menopauzy..zelazo kumuluje sie w stawach,watrobie,sercu itp..leczenia nie ma jako takiego..upusty krwi co najwyżej..brrr!Tymczasem czekam. Martika87 Autorytet Postów: 544 252 Wysłany: 13 lutego 2015, 18:36 Ja mam niedobór. Daj trochę madzik55 wrote: Mam nadzieję,że mi ktoś odpowie bo z tego co widzę na tym forum raczej nie ma specjalnego ruchu.. Wszystkie książki, internet trąbią o niedoborach żelaza w ciąży - a mi właśnie wyszło za wysokie i to sporo..przy max. 170 - mam 231..Mozna to zmodyfikowac dietą itp..ale czy orientujecie się czemu się tak zrobiło i czy to moze szkodzic dziecku? Suplementy diety mają wspierać zdrowie, poprawiać odporność i uzupełniać niedobory. Mogą też być groźne – tak jak żelazo, które znajduje się w wielu preparatach multiwitaminowych i po które chętnie sięgają zarówno chorzy na anemię, jak i kobiety w ciąży. Badacze odkryli, że nadmiar żelaza powiązany jest z demencją. spis treści 1. Żelazo może szkodzić 2. Żelazo – nadmiar i niedobór w organizmie 1. Żelazo może szkodzić Amerykańska organizacja non-profit, Physicians Committee for Responsible Medicine (PCRM), przekonuje, by zachować ostrożność w związku z suplementami diety zawierającymi żelazo. "Spożywaj suplementy żelaza tylko na polecenie lekarza" – przekonują. Powodem jest szkodliwy wpływ żelaza na mózg. Wysoki poziom pierwiastka w tym organie wiąże z procesami starzenia, a także z niektórymi chorobami mózgu. Zobacz film: "Produkty, które zwiększają ryzyko rozwoju demencji" Należy uważać na suplementy diety zawierające żelazo (Getty Images) Organizacja Alzheimer’s Research przyznaje, że nie ma bezpośrednich dowodów na związek pomiędzy nadmiernym stężeniem żelaza we krwi, a zachorowaniem na demencję, ale są dowody na to, że wysoki poziom tego pierwiastka we krwi przyczynia się do nasilenia objawów choroby. Naukowcy nie mają wątpliwości – potrzebne są dalsze badania, by rozstrzygnąć o ewentualnej szkodliwości żelaza w kontekście chorób neurodegeneracyjnych. Żelazo jest niezbędne do prawidłowego funkcjonowania organizmu. Jednak konieczne jest przestrzeganie wytycznych dotyczących zapotrzebowania na ten pierwiastek. Zapotrzebowanie to wynosi 18 mg u kobiet i 10 mg u mężczyzn, a u kobiet ciężarnych wzrasta do 26 mg. 2. Żelazo – nadmiar i niedobór w organizmie Żelazo jest składnikiem hemoglobiny, która odpowiada za transport tlenu do każdej komórki w naszym organizmie. Poza tym bierze udział w syntezie neuroprzekaźników w mózgu i w procesach zarówno magazynowania, jak i eksploatacji energii przez komórki. Jednak zdaniem lekarzy i dietetyków, choć żelazo jest tak ważne dla utrzymania zdrowia, to nie ma potrzeby, by każdy z nas je suplementował. Wystarczy odpowiednia, zbilansowana dieta. Kiedy zatem suplementować? Wyłącznie wtedy, kiedy badania krwi ujawnią niedobór żelaza. Nadmiar żelaza może nie tylko być szkodliwy dla mózgu. Do czego jeszcze może doprowadzić nierozsądna suplementacja tym pierwiastkiem? nudności, bóle brzucha i zaparcia, zaburzenia hormonalne, bóle stawów, uszkodzenie wątroby, zawał serca, insulinooporność, cukrzyca. U dzieci wysokie dawki żelaza mogą doprowadzić nawet do śmierci. Masz newsa, zdjęcie lub filmik? Prześlij nam przez Rekomendowane przez naszych ekspertów Nie czekaj na wizytę u lekarza. Skorzystaj z konsultacji u specjalistów z całej Polski już dziś na abcZdrowie Znajdź lekarza. polecamy Fot. 13-Smile / Getty Images Nadmiar żelaza to stan, który – jeśli jest przejściowy – nie powoduje zwykle trwałych zmian. Jeżeli jednak wynika z wady genetycznej i żelazo gromadzi się przewlekle w narządach, może doprowadzić do ich uszkodzenia i śmierci pacjenta. Nadmiar żelaza we krwi to stan, który wywołuje zespół objawów nazywany hemochromatozą. Jego przyczynami są czynniki zewnętrzne lub związane z zaburzeniem metabolizmu – mówi się wtedy o hemochromatozie wtórnej. Jeśli wynika z uwarunkowań genetycznych – jest to hemochromatoza pierwotna (wrodzona). Rola żelaza w organizmie Żelazo to pierwiastek, który jest niezbędny dla organizmu. Jego najważniejszą funkcją jest udział w budowie hemoglobiny. Substancja ta ma zdolność wiązania cząstek tlenu i pełni w erytrocytach rolę elementu transportującego go do tkanek. Odprowadza też z obwodu do płuc pewną część CO2 (reszta rozpuszcza się w osoczu). Niedobór żelaza jest przyczyną niedokrwistości (anemii). Żelazo współtworzy również jedno z podstawowych białek mięśni – mioglobinę. Bez tego związku niemożliwe jest utrzymywanie masy mięśniowej i prawidłowe funkcjonowanie układu ruchu. Nadmiar żelaza w organizmie Nadmiar żelaza w organizmie to nie to samo, co jego podwyższony poziom we krwi. Badanie dotyczące poziomu żelaza i powiązanego z jego wchłanianiem białka, ferrytyny, informuje o tym, jak wysokie jest stężenie żelaza w momencie wykonywania testu. Poziom ten może być podwyższony ze względu np. na chwilowo przyspieszony rozpad krwinek czerwonych albo zwiększoną dostępność żelaza wskutek zmiany diety. Jeśli jednak jego poziom w organizmie jest przewlekle zbyt wysoki, takim wynikom towarzyszy podwyższony poziom kolejnego białka, transferyny, i zwiększony stopień wysycenia tego związku żelazem. Przyczyny wtórnego nadmiaru żelaza w organizmie Przyczyną wtórnego – związanego z zaburzeniami funkcjonowania organizmu – nadmiaru żelaza są: zwiększona hemoliza krwinek (np. po wielokrotnych przetoczeniach krwi), zbyt duża dawka żelaza w diecie, w lekach lub suplementach, stłuszczenie albo wirusowe zapalenie wątroby, przewlekłe zapalenie trzustki, mukowiscydoza, choroba alkoholowa, niektóre postacie białaczki lub zespołów mielodysplastycznych. Przyczyną może być też podawanie niektórych leków (np. antybiotyku – chloramfenikolu) albo zatrucie metalami ciężkimi (np. ołowiem, cynkiem). Skąd się biorą niedobory żelaza? Dowiesz się tego z filmu: Zobacz film: Żelazo - skąd się biorą niedobory tego pierwiastka? Źródło: Dzień Dobry TVN. Pierwotne przyczyny nadmiaru żelaza w organizmie Pierwotną przyczyną odkładania się nadmiaru żelaza w organizmie jest wada genetyczna. Powoduje ona zwiększenie wchłaniania żelaza z przewodu pokarmowego i gromadzenie się tego metalu w tkankach różnych narządów. Choroby dziedziczy się w sposób autosomalny recesywny, co oznacza, że do zachorowania niezbędne jest otrzymanie zmienionego genu od każdego z rodziców oraz nie jest on zlokalizowany w obrębie chromosomów X ani Y. Geny hemochromatozy występują relatywnie często – średnio u jednej osoby na sto (1% populacji). Mimo że choroba ta nie jest związana z chromosomami płciowymi, zdecydowanie częściej chorują na nią mężczyźni. Objawy nadmiaru żelaza w organizmie Objawem nadmiaru żelaza, zarówno pierwotnego, jak i wtórnego, jest anemia syderoblastyczna. Powoduje ona osłabienie, zawroty głowy, mroczki przed oczyma, bladość powłok, męczliwość i duszność po wysiłku. Jeśli przyczyna takiej niedokrwistości jest przejściowa, objawy cofają się dość szybko i nie wymagają specjalnego postępowania. Leczenie zmiany pierwotnej obejmuje podawanie witaminy B6. Jeśli hemochromatoza ma charakter wtórny – podaje się leki chelatujące (czyli wiążące żelazo w kompleksy wydalane następnie z organizmu). Dla wyrównania stanu chorego przetacza się wtedy zwykle masę krwinkową. Przewlekły nadmiar żelaza w organizmie powoduje sukcesywne odkładanie się tego pierwiastka w tkankach różnych narządów. Ponieważ proces ma charakter postępujący, obraz kliniczny kształtuje się powoli – pierwsze istotne objawy pojawiają się zwykle u osób w wieku 40–50 lat. Najbardziej widoczne zmiany dotyczą skóry – przybiera ona szaro-brązowy, niekiedy wręcz grafitowy, metaliczny odcień. Wiąże się to nie tylko z odkładaniem w skórze żelaza, ale również ze spowodowaną uszkodzeniem przysadki nadprodukcją melaniny. Chory czuje się zwykle słabo, cierpi na nawracające bóle stawów i problemy z układem pokarmowym pod postacią częstych nieżytów oraz niestrawności. Z czasem zaczynają pojawiać się objawy, takie jak: zaburzenia rytmu serca (zwykle nadkomorowy częstoskurcz napadowy albo blok przedsionkowo-komorowy), marskość i niewydolność wątroby, zapalenie trzustki, niedoczynność tarczycy, spadek popędu płciowego, zanik owłosienia pachowego i łonowego. Gromadzenie się żelaza w komórkach wątrobowych (hepatocytach) znacząco zwiększa prawdopodobieństwo nowotworowej transformacji komórek i powstania pierwotnego raka wątroby. Leczenie podwyższonego poziomu żelaza w organizmie (hemochromatozy) Leczenie wtórnego nadmiaru żelaza w organizmie to głównie terapia choroby zasadniczej oraz zwalczanie wtórnej anemii. W przypadku hemochromatozy pierwotnej leczenie obejmuje przede wszystkim regularne upusty krwi (w celu i uruchamiania rezerw żelaza w organizmie do budowy hemoglobiny). W uzasadnionych przypadkach podaje się leki wiążące żelazo, jednak ze względu na działania uboczne nie jest to metoda stosowana rutynowo.

nadmiar żelaza we krwi forum